Thuế quan và Dollar: Khi chính sách thương mại Mỹ định hình lại dòng chảy crypto
Hoàng Tâm
Tôi nhớ cuối năm 2022, khi FTX sụp đổ, tôi ngồi một mình trong căn hộ ở Paris, nhìn chằm chằm vào biểu đồ SOL lao dốc. Lúc đó, tôi nghĩ mọi thứ đã tệ nhất rồi. Nhưng rồi đầu năm 2025, một phát biểu của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent lại gợi cho tôi cảm giác tương tự: sự mong manh của những câu chuyện thị trường. Ông ấy nói rằng căng thẳng thương mại Mỹ-Canada là vấn đề 'có đi có lại', và quan trọng hơn, 'chiến lược thuế quan có tác động đến sức mạnh của đồng đô la'. Tôi lập tức nhìn thấy một narrative mới đang hình thành, không phải về blockchain, mà về sự dịch chuyển của các dòng vốn mà crypto là một phần không thể tách rời.
Đặt bối cảnh: thị trường crypto đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhờ ETF Bitcoin và sự trỗi dậy của AI Agent. Nhưng đằng sau sự phấn khích đó, tôi luôn thấy một lỗi kỹ thuật tiềm ẩn: những yếu tố vĩ mô như lãi suất, lạm phát, và bây giờ là thuế quan, có thể đảo ngược mọi câu chuyện. Bài học từ ICO 2017 dạy tôi rằng bất kỳ narrative nào cũng có thể sụp đổ nếu bối cảnh thay đổi. Và Bessent vừa đưa ra một tín hiệu rõ ràng: chính phủ Mỹ sẵn sàng dùng thuế quan như một công cụ quản lý tỷ giá, điều này sẽ tạo ra những xáo trộn lớn trên thị trường tài chính toàn cầu, và crypto không nằm ngoài vòng xoáy.
Phân tích kỹ thuật từ góc nhìn của một người đã trải qua nhiều chu kỳ: Thứ nhất, thuế quan đẩy lạm phát tăng. Mỹ áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Canada – năng lượng, gỗ, ô tô – sẽ khiến chi phí sản xuất trong nước leo thang. Điều này buộc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phải duy trì lãi suất cao hơn trong thời gian dài hơn. Lãi suất cao là kẻ thù số một của tài sản rủi ro như crypto. Khi chi phí vốn tăng, các quỹ đầu tư mạo hiểm (venture capital) sẽ rút lui khỏi các dự án blockchain non trẻ, thanh khoản trên các sàn giao dịch co hẹp lại. Tôi nhìn thấy điều này từ đầu năm 2024, khi ETF được phê duyệt, nhưng dòng tiền từ tổ chức vẫn chưa đủ mạnh để chống đỡ một cú sốc vĩ mô.
Thứ hai, thuế quan làm đồng đô la mạnh lên. Logic rất đơn giản: thuế nhập khẩu giảm nhu cầu ngoại tệ (vì ít hàng hóa nước ngoài hơn), cộng với dòng vốn trú ẩn vào USD trong thời kỳ bất ổn thương mại. Một đồng đô la mạnh là áp lực giảm giá lên Bitcoin và các altcoin. Lịch sử cho thấy mối tương quan nghịch đảo giữa DXY (chỉ số đô la) và Bitcoin: khi DXY tăng, Bitcoin thường điều chỉnh. Đầu năm 2025, khi DXY chạm ngưỡng 106, Bitcoin giảm từ 73.000 USD về 68.000 USD trong vài ngày. Nếu thuế quan leo thang, tôi dự đoán DXY có thể lên 110, kéo Bitcoin về lại vùng 60.000 USD.
Thứ ba, bất ổn thương mại làm gia tăng rủi ro hệ thống. Khi Mỹ và Canada – hai đối tác thương mại hàng đầu – căng thẳng, các nhà đầu tư sẽ chuyển sang trạng thái 'risk-off'. Họ sẽ bán các tài sản biến động mạnh như crypto để mua trái phiếu chính phủ hoặc vàng. Tôi đã thấy kịch bản này trong đợt bán tháo tháng 3/2020 do COVID-19, khi Bitcoin mất 50% chỉ trong một tuần. Dù thị trường sau đó hồi phục nhờ bơm tiền của Fed, nhưng lần này kịch bản khác: lạm phát đang cao, Fed không thể nới lỏng ngay. Điều đó tạo ra một cái bẫy thanh khoản nguy hiểm.
Nhưng tôi luôn tìm kiếm góc nhìn phản trực giác. Liệu thuế quan có thể là chất xúc tác tích cực cho crypto? Hãy nhìn vào bức tranh rộng hơn: nếu đồng đô la mạnh quá mức, nó sẽ làm tổn thương xuất khẩu của Mỹ và gây áp lực lên nợ công. Các nước đối tác như Trung Quốc, EU có thể đẩy mạnh tìm kiếm các hệ thống thanh toán thay thế, bỏ qua USD. Trong bối cảnh đó, stablecoin phi tập trung như DAI, hay các giao thức cross-chain như LayerZero, có thể trở thành hạ tầng cho thương mại xuyên biên giới mới. Tôi thấy một narrative tiềm năng: 'DeFi như một lối thoát khỏi chiến tranh tiền tệ'. Nếu chính phủ Mỹ dùng thuế quan để thao túng đồng đô la, giới tinh hoa tài chính sẽ tìm đến crypto như một kênh trú ẩn khỏi sự can thiệp của nhà nước. Các quốc gia như El Salvador, Argentina đã đi trước một bước.
Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào một yếu tố then chốt: liệu các nhà lập pháp Mỹ có tiếp tục ủng hộ crypto hay không. Nếu chính quyền xem crypto như một công cụ lách thuế hoặc chuyển tiền bất hợp pháp, họ có thể siết chặt quản lý, khiến thị trường chịu áp lực kép. Đây là lý do tôi luôn theo dõi các bài phát biểu của Bessent và các quan chức khác. Mỗi câu nói của họ đều có thể là tín hiệu cho một sự đảo chiều.
Quay lại với hiện tại: tôi đang nắm giữ một danh mục với 40% Bitcoin, 30% ETH, và 30% là các altcoin liên quan đến AI và DeFi. Tôi không bán, nhưng đã chuẩn bị sẵn các lệnh dừng lỗ chặt. Bài học từ LUNA dạy tôi rằng ngay cả những câu chuyện có vẻ mạnh mẽ nhất cũng có thể sụp đổ trong một tuần. Thuế quan chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh vĩ mô phức tạp, nhưng nó đang phơi bày sự mong manh của mọi narrative. Có lẽ, thay vì săn lùng những câu chuyện hype mới, tôi nên dành thời gian để hiểu sâu hơn về cơ chế vận hành của dòng vốn toàn cầu. Đó mới là kỹ năng sống còn trong thế giới crypto.
Câu hỏi cuối cùng để lại: Khi các quốc gia bắt đầu dùng thuế quan như vũ khí tiền tệ, crypto sẽ là nơi trú ẩn hay là nạn nhân tiếp theo? Câu trả lời phụ thuộc vào tốc độ thích ứng của chúng ta với một thế giới mà chính sách không còn là hậu cảnh, mà là nhân vật chính.